Монголын дүрслэх урлагийн түүх (1911-1950)

 

       1921 оны ардын хувьсгалын дараа Монгол Ардын Нам засгаас урлаг, утга зохиолыг хөгжүүлэх талаар үлэмжийн их анхаарал тавьж, ард түмний эрх ашигт нийцсэн агуулгатай, үндэсний хэлбэртэй урлаг соёлыг хөгжүүлэх, дэлхий дахины сонгодог урлагийн дэвшилт өвөөс бүтээлчээр суралцах зорилтыг тавьснаар Монголын орчин үеийн дүрслэх урлагийн түүхийн шинэ хуудас нээгдсэн юм.

Тэр үед монголын уран бүтээлчид үндэсний урлагийн уламжлалыг хадгалан, дэлхий дахины урлагийн онцлогийг судалж, ялангуяа Зөвлөлтийн дүрслэх урлагаас суралцаж, Монголын орчин үеийн дүрслэх урлагийн суурийг тавьж зураач урчуудын өмнө шинэ нийгмийг цогцлон бүтээх чиглэлийг баримталж бай

Монгол оронд Европын уран зургийн арга Оросоор дамжин орж ирсэн бөгөөд монголын зураач, урчуудын өмнө хүн төрөлхтний хөгжлийнхөө түүхэнд хуримтлуулсан зураг дүрслэлийн ухааны арвин баялаг болох өрнөдийн зургийн аргыг сурч эзэмшиж МАН-аас гадаадын боловсронгуй байдлыг дагаж мөрдөн явах нь нэн зүйтэй гэж зөвшөөрөн тогтов.

        1920 оны XI сараас 1921 оны IV сар хүртэл «Монголын үнэн» сонины анхны дугаарт хоёр, бусдад нь тус бүр нэг, нийтдээ долоон зураг хэвлэгдэж, ардын намын зорилго бодлогыг илэрхийлж, түүний хэтийн төлөв, үзэл санааг олон түмэнд хүргэж, улмаар сурталчлагч, зохион байгуулагчийн үүрэг гүйцэтгэж байснаас үзэхэд орчин цагийн дүрслэх урлагийн ууган төрөл зүйл сонины зураг Монгол ардын намаас империализм хамжлагат ёсыг эсэргүүцсэн ардын хувьсгалд ид бэлтгэж байсан үеэс үүссэн байна.

        1921 оны 7-р сарын 19 нд «Монголын үнэн» сонины шууд үргэлжлэл «Уриа» сонин хэвлэгдэж монголын ард түмний түүхэнд шинэ үе эхэлснийг зарлан тунхагласан «Бүрээч» зураг нийтлэгдсэн бөгөөд монгол зургийн уламжлал, бэлгэдэл, зүйрлэл зэргийг чадмаг ашиглажээ. Энэ зурагт бөөн үүлээр ард түмний хүсэл мөрөөдөл дэлгэрэхийг, дэлбээлсэн цэцгээр хүсэл мөрөөдөл жинхэнэ биеллээ олсныг үзүүлж байжээ.

        1924 онд Зураач Б.Шарав В.И.Лениний хөрөг зурсан бөгөөд тэрээр монголын дүрслэх урлагт шинэ уран зураг, зураасан зургийн эх суурийг тавьсан манай шинэ үеийн дүрслэх урлагийг үндэслэгчийн нэг хэмээн зүй ёсоор үздэг билээ. Түүний уран бүтээлийг хөрөг, ном хэвлэлийн зураг гэж ангилан үзэж болно.

Тухайн үеийн монголын зураачдын бүтээлийг судалж байхад шинийн төлөө тэмүүлж, тэр зүг уриалан дуудаж, шинэ зүйлийг эзэмшиж, эзэмшихийн төлөө тэмцэж, хуучныг жигшин үзэж, шинэ үзэл санааг ойлгон ухаарч, баярлан баясаж байгаа романтик тэмүүлэл бүхий идэвхтэй уран сайхны дүр илэрч байсан нь зураачид амьдралын сайн сайхан, түүний гэрэлт ирээдүйн гайхамшгийг ойлгож тэр зүг тэмүүлж байсныг харуулна.

Нийгмийн хөгжил дэвшил дүрслэх урлагаас шинэ зам, агуулга хэлбэрийг шаардаж ардын нам, хувьсгал, цэрэг, эмэгтэйчүүд, залуучууд, үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, соёлын хувьсгал зэрэг нь уран бүтээлийн гол сэдэв болж байжээ.

Монгол Ардын цэрэг, тэдний сүр хүчийг илтгэн харуулсан олон бүтээл гарч харийн түрэмгийлэн эзлэгчид, дотоодын хар шар хамжлагат ёсны давхар дарлалд шаналан зовсон ард түмэнд эрх чөлөөг олгож сайн сайхан амьдралыг авч ирсэн хүмүүс бол тэр үеийн ардын журамт цэрэг гэж үзэж уг сэдвийг онцлон авч өргөн дэлгэр дүрсэлж байжээ.

Амьдралын өөрчлөлт, нийгмийн хөгжил дэвшил хичнээн түргэн байх тусам уран бүтээлийн сэдэв агуулга маш хурдан өөрчлөгдөн баяжиж уран бүтээлийн зорилго нийгэм, улс төрийн бодлоготой нягт холбоотой үүсэн тогтсон нь орчин үеийн дүрслэх урлагийн ололт, ирээдүйн хүсэл тэмүүллийн илэрхийлэл болж байв. Энэ үеийн уран бүтээлийн нэг нийтлэг зүйл бол амьдралын шинэ утга санаагаар баялаг, түүгээрээ бүтээлч үйлсэд уриалан дуудсан дайчин шинжтэй байсанд оршино. Тухайн үеийн дүрслэх урлаг ард түмний оюун санааны эрэлт шаардлагыг хангаж, хүсэл сонирхолд нь бүрэн нийцэж байлаа.

Монголын дүрслэх урлагийн зүтгэлтэн нар шинэ нийгмийн зорилтыг хэрэгжүүлж соён гэгээрүүлэх, орчин үеийн дүрслэх урлагийг буй болгон хөгжүүлэх ажлыг хослуулан авьяас билгээ дайчилж ардын хувьсгалын утга соёл ба түүний дүрслэх урлагийг бүтээхэд бие сэтгэлээ дайчилан ажиллаж байжээ.

Тэр үед ажиллаж байсан зураач, урчуудын нэг хэсэг нь уламжлалт дүрслэх урлаг, ардын урлал, дорно дахины урлагийн боловсролтой байлаа. Нөгөө хэсэг нь хувьсгалын жилүүдэд орчин үеийн дүрслэх урлагийн анхны мэдэгдэхүүнийг эзэмшиж байсан уран бүтээлчид байжээ.

Бас нэгэн давуу тал нь Намын үзэл суртал нэвтрүүлэх явдалд клуб / улаан булан/ нь үлэмж тустай ба зүй нь олон түмнийг сурган гэгээрүүлэх хэргийг чухалчилж монголын төр засгийн бодлогыг сурталчлахад чухал үүрэг гүйцэтгэж байснаараа түүхэн ач холбогдолтой юм.

Монголын зураач, урчууд өрнө дахины урлагийн анхны мэдэгдэхүүнийг эзэмшиж улмаар тосон будаг, гөлтгөнө материалаар уран бүтээлүүд хийж, бодит амьдралыг дүрслэхэд реалист барилыг эзэмших гэж мэрийн ажиллаж байлаа. Уран бүтээлчид эрлийг бодит байдалд нийцүүлэн, цаг үеэ тусган орчин цагийнхаа урлагийн зорилго чиглэлтэй хослуулан хийж байв. Аливаа улсын утга соёлын түүх тухайн ард түмний туулсан замналтай салшгүй уялдаатай байдагчлан, орчин үеийн дүрслэх урлаг нийт улс үндэсний утга соёлын нийтлэг хэв шинжийг ямар нэг хэмжээгээр шингээхийн сацуу өөрийн орны өвөрмөц амьдрал, байгаль, ахуй байдал, хэв заншил, хувьсал хөгжлийг соргог тусгасан байна.

Монгол улсын орчин үеийн дүрслэх урлагийн бүтээлүүдийн түгээмэл шинж, үзэл санааны гол чиглэл, хөгжлийн зүй тогтлыг гаргах үүднээс урлагийн бүтээлүүдийг зураасан зураг, уран зураг, уран баримал, тайз чимэглэл, гоёл чимэглэлийн урлаг гэж ангилан тус тусад нь авч үзэхдээ хөгжлийн хувьд тухайн үедээ тэргүүлж байсан зураасан зургаар эхлэж байна. Тэр үед ухуулан сурталчлах зураасан зургийн төрөл зүйл хүн амын ихэнх бичиг үсэг мэдэхгүй байсан нөхцөлд тухайн үеийн улс төрийн амьдралын утга учир, нам засгийн бодлогыг ойлгомжтой, хүртээмжтэй сурталчлахад чухал үүрэгтэй байжээ.

Өргөн уудам нутаг дэвсгэртэй дэд бүтэц хөгжөөгүй монгол орны тухайн нөхцөлд зураасан зургийг олон хувиар хэвлэж хамгийн бөглүү зах хязгаарын нутагт хүртэл тарааж болох бүрэн боломжтой байлаа. Намаас зураач урчуудын зураасан зургийн бүтээлд нийт олон түмнийг хувьсгалын үзэл суртлаар хүмүүжүүлэхэд чиглэж, олноор байгуулсан клубүүдийг харьяат намын хороонд захируулж, үзэмжтэй болгохын тулд зураачдаар зураг хөргийг бэлтгэх хошууны хороодын дэргэд нэжгээд улаан буланг шинээр нээж байсан байна.

Зураасан зургийн урлагт суурь зураг, зурагт хуудас, хэвлэл, чимэглэлийн зураг зэрэг олон зүйл багтдаг бөгөөд эн түрүүнд сонины зураг эхлэн хөгжсөн байна. Сонины зураг уран сайхны чигмэглэлийн үүргээсээ гадна тодорхой үзэл санааг илэрхийлж улс төрийн агуулга, уран сайхны нэгдлийг буй болгон ардын намын дайчин үгийг олон түмэнд хүргэх үзэл суртлын хүчирхэг зэвсэг болж байжээ. Эдгээр зургуудыг хэн ч харсан ойлгомжтой байсан төдийгүй ард түмэн жинхэнэ хань нөхөр, дайснаа хэн болохыг танихад нөлөөлж байсанд улс төрийн ач холбогдол оршино.

Зураачид олон түмний анхаарлыг татахуйцаар сонирхолтой зохиомж, уран сайхны хэтрүүлэл, хошигнол оруулж зурж байв. Зарим зурагт тайлбар өгч, холбогдох этгээдийн нэр зааж зураг дээр бичиж тодосгох, хоёр гурван хэсэг болгон цуврал байдлаар зурах зэрэг аргыг хэрэглэж байжээ.

Монголын анхны хэвлэл «Монголын үнэн» сонины анхны дугаарыг нам төрийг үндэслэгч их жолоодогч Д.Сүхбаатарын санаачилга оролцоотойгоор коминтернийн нөхдийн тусламжтайгаар нийтэлж гаргасан байна. Энэ сонины эхний дугаарт «Эрх мэдлээ авч, эрдэм соёлоо мандуулъя» зураг нийтэлж түүнд хувьсгалын бүрээ үлээж байгаа морьтой хүнийг зурж олон түмнийг харийн түрэмгийлэн эзлэгчид, дотоодын хар шар хамжлагат ёсны давхар дарлалын эсрэг хүчээ нэгтгэн тэмцэж эрх чөлөөгөө олж аваад улмаар соёл боловсролоо мандуулах хувьсгалын үйлсэд уриалан дуудсан утга санааг илэрхийлжээ.

Мөн түүнчлэн хуучин дүрслэл, хэллэг уран сайхны хүрээнээс хальж бодит байдалд ойртсон байна. Тэр үед хамжлагат, лам нар Орос улсыг элдвээр муучилж ард түмний дунд худал цуурхал тарааж түүнд дургүйцүүлэх, холдуулах бодлого явуулж байсан нөхцөлд шууд дүрслэлийи аргаар монгол зөвлөлтийн ард түмний найрамдал нөхөрлөлийн эхлэл хэрхэн тавигдаж байсныг илэрхийлэхэд тохиромжтой биш байжээ. Тиймээс зураач, урчууд тухайн цаг үед тохирсон төлөөлөл, дүрслэлийн аргыг сонгон хэрэглэсэн нь уул найрамдал нөхөрлөлийн эхлэлийг илэрхийлэхэд төдийгүй төлөөлөл адилтгал, зүйрлэл зэргийг ашиглан бэлгэдэл, гүн утга санаа бодлоо илэрхийлж ирсэн нь ард олонд ойлгомжтой хэлбэрээр ном дэвтрийг орчуулан гаргах, үнийг хямд болгож ялангуяа бага хүүхэд ба ард түмнийг төөрөгдөлгүй болгож нам засгийн үнэнд итгэлтэй байлгах бодлогийг Төв Хорооноос удирдан чиглүүлэн ажиллаж байсан байна.

«Монголын үнэн» сонины эхний дугаарт «Монгол ардын нам», «Оросын эв хамтын нам» гэсэн хоёр тугийг эн зэрэгцүүлэн зурж хөрш зэргэлдээ октябрийн хувьсгалын өлгий Зөвлөлүүдийн орны ард түмэнтэй найрамдал нөхөрлөлтэй амьдралыг хүссэн монголын ард түмний хүсэл мөрөөдөл амьдралд хэрэгжиж буйг харуулжээ. Ялангуяа хоёр улсын тугийг эн зэрэгцүүлэн зурснаар уг найрамдал нөхөрлөл ард түмний эрх ашгийг хамгаалсан бие биеэ хүндэтгэсэн тэгш эрхийн үндсэн дээр буй болж байгаа шинэ утга агуулгатай болохыг үзүүлсэн байна. Улмаар уул санаа сэдвийн утга агуулга улам гүнзгийрч түүнийг даган уран дүрслэлийн арга хэллэг нь баяжин хөгжжээ.

Монгол Ардын Намын удирдлагаар партизан цэрэг Оросын эв хамт намын тусламж болгон явуулсан улаан цэргийн хамтаар хэцүү хүнд нөхцөлд байсан монгол орныг гадаадын түрэмгийлэн эзлэгчдээс чөлөөлж буйг харуулж, эцэст нь Монгол орныг тусгаар тогтнуулж, жирийн, малчин ард түмэнд эрх чөлөө олгож хөл дээр нь босгон авч байгааг уран дүрслэлээр илэрхийлжээ.

Мөн олон нийтийн дунд суртал нэвтрүүлэх тухай монгол ард улсыг аж ахуй ба эрдэм соёл, ший жүжиг, зураг урлалыг чанарыг сайжруулж, улаан булан, улаан гэр мэтийг өргөжүүлэн хөгжүүлэх тогтоол гарсан байна.

Дүрслэх урлагийн бүтээлд мал амьтныг тодорхой зорилгын үүднээс дүрслэн зурдаг билээ. Тус улсын үндэсний соёл боловсролыг хөгжүүлэх явдалд намаас тодорхой чиг шугам гаргаж уламжлалт зураасан зургийн агуулгыг төдийгүй хэлбэрийг баяжуулж, урлаг уран сайхны олон арга барилаар, дүрслэн илэрхийлэх хэрэгслийг гүнзгийрүүлж эхэлсэн байна.

«Монголын үнэн» сонин ЗХУ-ын Эрхүү хотноо хэвлэгдэж байсан бөгөөд үүний ачаар монголын зураачид Зөвлөлтийн зураачдын бүтээлтэй танилцаж коминтерний нөхдийн тусламж дэмжлэг авч байсан нь зургийн урлаг шинэ утга агуулга, үзэл санаагаар хөгжихөд ач тусаа өгч зарим сонины зургуудыг чухам хэн зурсан болох нь тодорхой биш байна.

Монголоос сонинд ажиллаж байсан хүмүүсийн дунд зураг зурдаг нь С.Буяннэмэх байжээ. Түүний зурсан «Уран үгсийн чуулган» сэтгүүлийн хавтас болон «Шанз тоглож буй эмэгтэй», «Эртний баатар» зэрэг хэд хэдэн зураг мэдэгдэж байна. «Уран үгсийн чуулганы» хавтас ба «Монголын үнэн» сонинд нийтэлсэн зургуудаас монголын амьдрал, хүний төрх, хувцас, эдлэл хэрэглэл, хөдөлгөөн зэргийг үзүүлсэн байдал, үндэсний уламжлалт зургийн хүн, мал амьтны хэлбэр дүрсийг гаргаж ирсэн өвөрмөц арга ажиллагааг хэрэглэсэн зэргээс үзэхэд тус сонины нэг, хоёр, дөрөвт нийтэлсэн зургуудыг С.Буяннэмэх зуржээ.

Ардын хувьсгалаас хойш гарсан «Уриа», «Ардын эрх», «Үнэн» зэрэг тогтмол хэвлэлд олон зураг нийтлэгдэж байжээ. Тэдгээр хэвлэл шинэ цагийн дүрслэх урлагийг үүсгэн хөгжүүлэгч зураачдын өсөж хөгжихөд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн байна. Сонины зургуудаас зураасан зургийн сэдвийн цар хүрээ, уран бүтээлчдийн өсөлт, ур чадварын дээшлэлтийг мэдэж болохоор байна.

Тухайн үеийн бодит байдал, нийгмийн үзэгдлийг дүрслэх урлагийн уран сайхны хэлээр сурталчилж шинэ нийгмийн амьдралыг дүрслэх, шинэ хүний дүрийг бүтээхэд зураач урчууд, авьяас билгээрээ тодорсон залуу авьяастан нар мэдлэг, ур чадлаа зориулж ардын хувьсгалыг бахдан магтах, ухуулан сурталчлан ард түмэнтэй ойртуулах ба уран сайхны ажлын тухай Намын Төв Хорооноос гаргасан тогтоол шийдвэрийг хэрэгжүүлэх чиглэлийг гол болгож байв.

«Монгол ардын нам» сэтгүүлийн хавтсанд ард түмэн намаа нягт хүрээлж байгааг харуулсан байдаг бол «Хувьсгалт залуучуудын эвлэл» сэтгүүлийн хавтсанд ирээдүйдээ итгэл төгс байгаа шинэ эрин үеийн залуусын цог золбоог үзүүлсэн байна. «Ардын цэрэг», «Хувьсгалт улаан цэргийн бодлого» зэрэг сэтгүүлд эх орны соргог манаа болсон шинэ хүнийг зуржээ.

Тухайн үед төрөл бүрийн номыг зурагтай хэвлэж байсан бөгөөд тэр зургууд нь үзэмж чимгийн үүрэг гүйцэтгэхээсээ илүү түүний утга санааг илэрхийлж, агуулгыг гүнзгийрүүлж байснаараа онцлог юм.

Монголын сэхээтнүүд эх хэлээрээ ЗХУ болон европын уран зохиолоос Аугаа их зохиолч А.Горькийн зөвлөсөнчлөн идэвхтэй зарчмыг баримталсан зохиол орчуулж байсан бөгөөд тэр зохиолын заримд монголын зураачид зураг зурж байжээ. Д.Дефогийн «Робинзон Крузо»гийн зураг чимэглэл энд онцгой байртай юм. Энэ бүхнээс үзэхэд сонин, сэтгүүл, ном нь орчин үеийн дүрслэх урлагийн амьдралд чухал үүрэг гүйцэтгэж, урчуудыг хүмүүжүүлж, тэдний эгнээ өргөжиж, уран бүтээлийн үзэл суртал, ур чадвар дээшлэхэд ач холбогдлоо үзүүлжээ.

Үзүүлэн таниулахад зориулсан зурагт хуудас нь нам засгийн бодлогыг сурталчлахад дайчин зэвсэг болж энэ төрөл зүйлийн үүсэл хөгжлийн явц ихээхэн сонирхолтой юм. Улс төрийн ухуулах хуудас гаргахыг жанжин Д.Сүхбаатар анх санаачилж, намын анхны ухуулах хуудасны үгийг өөрөө бичиж байжээ.

Монгол ардын намаас ухуулах, уриалах хуудас бичүүлэх, хэвлүүлэх талаар онцгой анхаарч, Д.Сүхбаатар тэргүүтэй хувьсгалчид тус намын анхдугаар их хурлыг хуралдуулахаар Хиагт хотод бэлтгэл ажил явуулж байхдаа мөн ажлыг зохиож тэд 20 гаруй нэр төрлийн их, бага хэмжээний ухуулах хуудасны төрөл бүрийг хамгийн бага тоогоор 100-гаас доошгүй хувиар хэвлэж Монгол оронд тарааж байжээ.

Ардын хувьсгал мандсанаас хойш Монголын анхны зурагт хуудас 1923 онд Ленинград хотод хэвлэгдэж байсан байна. Энд өнгөрсөн нийгмийн бурангуй байдлыг ололт амжилттай жиших замаар шинэ нийгмийн хөгжил хөдөлгөөний зүй тогтлыг харуулжээ.

Монголын зураач урчууд европын уран зургийн арга барилд суралцаж эхэлсэн бөгөөд уран бүтээлүүдэд ертөнцийг мэдэрч тусгадаг бодьгал шинж, дүрслэлийн примитив хандлага, байгалиас хуулбарлан суралцах натуралист баримтлал зонхилж нам төрөөс театр, клубуудийн зэрэг уран сайхны байгуулагуудын ажиллагааг сайжруулах, уран сайхны боловсон хүчин бэлтгэх зорилгоор жүжиг, дуу бүжиг, хөгжим, зохиол найруулга, кино ба гар зургийн сургуулиудыг байгуулж улсаас аль болох зардлаар хангах уран сайхны талаар арга тогтоол гаргасан байна. Мөн соёл боловсролыг ухралтгүйгээр хөгжүүлж бичиг үсэг үл мэдэх явдлыг бүрэн устгаж, ард түмнийг гэгээрүүлэх бодлог барьж байлаа.

Тухайн үед Монголд ажиллаж байсан ЗХУ-ын мэргэжилтэн К.И.Померанцев, Н.Н.Вельский, С.А.Бушнев нар зургийн дугуйланд багшлах, дагалдуулан сургах замаар Л.Гаваа, О.Санжжав, Л.Намхайцэрэн, Ү.Ядамсүрэн нарын зэрэг олон зураачдыг тосон будгийн арга ажиллагаанд сургаж байсан буюу багш нарыг бэлтгэх сургуулийн дэргэд А.Соёлтой багшийн дугуйланд О.Цэвэгжав, Д.Чойдог нар суралцаж уран зургийн аргатай танилцжээ. Энэ үеэс тосон будгийн аргаар хийсэн анхны бүтээлүүд гарч эхэлсэн байна.

1940 онд Ардын хувьсгалын 20 жилийн ойд зориулж дүрслэх урлагийн төрлөөр уран бүтээлийн анхдугаар уралдааныг зарласан ба энэ уралдаанд тосон будгаар зурсан уран бүтээлийн ажлууд тавигдав.

1940-1941 онд Ү.Ядамсүрэн, Д.Чойдог нарыг Москва хотноо уран зургийн дээд сургуульд суралцуулахаар явуулсан боловч Дэлхийн II дайн эхлэн Германы арми ЗХУ-д довтолсон тул тэд сургуулиа дуусгаж чадалгүй Монгол руу буцаж иржээ. Зураачид хэдийгээр ганц жил суралцсан ч нилээд туршлага хуримтлуулж мэргэжлийн хандлагатай болж ирснээр тэр үеийн залуу зураачдад зургийн онол, дадлагын талаар их зүйлийг зааж сургаж байсан байна. Уран сайхны хүрээлэнгээс улс орныг батлан хамгаалах чанар бүхий жүжгүүд, олон түмний эх оронч байдлыг үзүүлсэн утгатай дуу шүлэг уран бүтээлүүд гаргаж ард олныг сурган хүмүүжүүлэхэд чиглэгдэж байв.

1941 онд зураач Ү.Ядамсүрэн “Х.Чойбалсан”, “Х.Чойбалсангийн хөрөг”, О.Цэвэгжав “Партизан цэрэг элсүүлэлт” зэрэг бүтээлүүд гарсан байна.

1942 онд Монголын ардын засгаас Улсын уран сайхны хэрэг эрхлэх газрын харьяанд Зураг урлалын газар байгуулагдаж тус Газрын анхны даргаар Д.Чойдог, ахлах зураачаар О.Цэвэгжав, зураачаар Д.Лувсанжамц, дагалдан зураачаар П.Балдандорж, модоч дархан Сандуйжав нарын бүрэлдэхүүнтэй байгуулагдсан нь Монголын дүрслэх урлагийн байгууллагын үндэс суурь болсон байна.

1942 онд зураач Л.Гаваа “Цаатан” бүтээлээ зурсан байна.

Монгол орны тусгаар тогтнол хүн ардын эрх чөлөөний төлөө тэмцэж явсан партизан нарын хөргөөс Д.Чойдогийнх бодит амьдралыг уран сайхнаар харуулсан байдал, дүрийн шийдэлтийн хувьд онцгой ялгарч байв. Тэрээр сонин сэтгүүлийн зураг зурж байснаас биш уран зургаар ажиллаж байгаагүй ч үзэгчдийн анхаарлыг хөрөгт төвлөрүүлэх тийм зохиомжийг сонгож дотоод сэтгэлгээ, гадаад намба төрхтэй холбож уран сайхны дүрээр илэрхийлэх зорилго тавьж байснаас үзэхэд түүнд уран дүрслэлийн эрэл хийж, туршлага хуримтлуулж байсан нь ажиглагддаг.

1943 онд зураач Д.Чойдог-ийн зурсан “Партизан Мельников”, “Өвгөн партизан”, Н.Цүлтэм “Атак” бол монгол орны эрх чөлөө, тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэж явсан зөвлөлтийн интернационалч, эх орончдын нэг юм. Зовлон туулж тэмцэлд хатуужсан энэ хүний зориг эрмэлзлийг уран дүрслэлийн ойлгомжтой хэлээр илэрхийлсэн билээ. Д.Чойдог ардын хувьсгалын үйл хэрэгт оролцож явсан нэр үл мэдэгдэх нэг партизаны хөргийг зурсан бөгөөд тэр хүний дүр төрх байдлыг харахад шинэ төрдөө байгуулсан гавьяатай хүн болох нь харагддаг.

1944 онд зураач Ү.Ядамсүрэн “Малчин эмэгтэй”, Л.Ванган “Атак”, Л.Гаваа “Цогийн идэр нас”, Л.Гүрсэд “Агт Бэлэглэлт” тус тус зуржээ. Ү.Ядамсүрэнгийх угсаатны зүйн онцлогийг нарийн гаргаж түүгээрээ оросын ард түмний амьдралыг үзэгчдэд хүргэж байснаараа өвөрмөц байв.

1945 онд Зураг урлалын газрын дэргэд Зургийн дунд сургуулийг байгуулсан бөгөөд энэ сургуулийн анхны элсэгчид нь хожмын Монголын урлаг, соёлын нэрт зүтгэлтэн зураач Б.Гомбосүрэн, Б.Чогсом, О.Мягмар, С.Рэнцэн, кино найруулагч Б.Сумхүү, Бодьсүрэн, Бадамгүр, О.Нямсүрэн нарын 15 хүн байжээ . Тэдэнд анх хар зургийг Д.Чойдог, шугам зургийг Л.Намхайцэрэн, өнгөт зургийг О.Цэвэгжав нар зааж байжээ.

1945 онд зураач Ү.Ядамсүрэн “Ударник Ичинхорлоо”, О.Цэвэгжав “Цэрэг гэртээ ирсэн нь”, П.Балдандорж “Хотын Гудамж”, Н.Цүлтэм “Чойбалсан Партизаны Хамт”, Д.Лувсанжамц “Сур Харвалт” зэрэг тосон будгийн уран бүтээлүүд гарсан байна.

1946 онд хуралдсан МАХН-ын Төв Хорооны бүгд хурлын тогтоолд "Аймгийн төвүүдэд уран зураг ба гэрэл зургийн газрыг байгуулан, түүний удирдах хүмүүсийг бэлтгэх зорилгоор уран зураач ба гэрэл зурагчин нарыг бэлтгэх курсийг 1946 онд зохион байгуулсугай" гэж заасан ёсоор хөдөө орон нутагт уран зураг, гэрэл зургийн салбар байгуулагджээ. Мөн онд Дүрслэх урлагийн газар нь улам өргөжиж дотроо уран бүтээлийн тасаг, үйлдвэрийн зургийн тасаг, баримлын тасаг, мужааны тасаг болон сургууль курсийн танхимд зургийн дунд сургуулийн сурагчидад мэргэжлийн хичээл зааж байжээ.

1947 онд зураач Ү.Ядамсүрэн “Монгол Эмэгтэй, Н.Цүлтэм “Сталин Чойбалсан”, Л.Ванган “Гамин Бораны Харгислал”, Д.Манибадар “Эртний баатар”, Зураач Д.Лувсанжамц “Сүхбаатар, Чойбалсан” Хөрөг зургийн төрөл зүйлд Д.Сүхбаатарын дүр онцгой байр эзэлж зураг зурсан бөгөөд уул бүтээлийг зурсан арга барил, хээ угалзыг шалмаг хэрэглэсэн байдал, зураглал чимэглэл, цэвэр өнгө зэргээр ардын урлагтай холбож өгсөн нь их жанжныг адил төсөөтэй дүрслэхийн зэрэгцээ түүний жавхаалаг сэргэлэн зан төрхийг харуулахыг эрмэлзсэн байна.

Зураач Ү.Ядамсүрэн том бага хэмжээний 50 гаруй хөрөг түүх хувьсгал, аж байдал, байгаль зэрэг төрлөөр хэд хэдэн бүтээл хийсний гадна ардын урлал, эдийн соёлын дурсгалтай холбогдсон 40 гаруй зураг зурсан байна.

1947 оны 6 сард нам засгийн удирдагчид, зураач, урчуудыг засгийн газрын бага хурлын танхимд хүлээн авч уулзахад... маршал Чойбалсан “Сүхбаатарын хөрөг”- ийг урт ширээний гол дунд тавьж... зураачдад хандан... «Та нөхөд Сүхбаатарыг дүрслэхдээ энэ зургийг үлгэр авч болох юм» гэсэн санаа хэлж С.Бумцэнд «Дуугарахгүйгээс биш яг Сүхбаатар юм даа» гэж байжээ.

1948 онд О.Цэвэгжав “Өөрийн хөрөг”, Д.Чойдог “Бумцэнд” зэрэг бүтээл гарсан байна. Шинэ нийгэм ертөнцийн боловсролд дэвших, хүн ардын шинжлэх ухааны оюун билгийг Хөгжүүлэх нь үнэхээр зайлшгүй хэрэгтэй байлаа. Тиймээс эрүүл энхийн сэдэв урлаг, утга зохиолд чухал суурийг эзэлж байлаа.

1949 онд зураач Равсал “Х.Чойбалсан”, П.Балдандорж “Хөвсгөл Далай”, Э.Лхамжав “Хиагтыг Эзэлсэн нь” зэрэг уран бүтээл гарчээ.

Тухайн үеийн уран бүтээлчид монгол орны үйлдвэрийн ирээдүй, ажилчин ангийн гайхамшигт хүчийг магтан дуулж байснаараа энэ үеийн дүрслэх урлаг өвөрмөц юм. Ялангуяа шинэ амьдралыг цогцлон байгуулах үйл хэрэгт ухамсарт амьдралаа зориулж байгаа идэвхтэй дүрийг харуулж, хөдөө аж ахуйг техникжүүлэхэд ЗХУ-аас үзүүлж байсан өгөөмөр тусламжийг харуулахыг гол болгож байжээ.

 

 

    МАХН-ын 2-р их хурал 1923 оны 7, 8-р саруудад хуралджээ. Урлагийн талаар 6-р хуралдаан дээр баталжээ. МАХН-аас урлаг-утга зохиолын талаар гаргасан тогтоол шийдвэрүүд / 1921-1966/ УБ. 1967 он

 Монголын Орчин үеийн дүрслэх урлаг /1921-1940/. Дүрслэх урлаг сэтгүүл. № 3, УБ. 1980, 20 тал.

 МАХН-ын 3-р Их хурал 1924-оны 8, 9-р саруудад хуралджээ. МАХН-аас урлаг-утга зохиолын талаар гаргасан тогтоол шийдвэрүүд / 1921-1966/ УБ. 1967 он, 12 тал

 Монголын үнэн сонины зураг чимэглэл. Дүрслэх урлаг сэтгүүл. № 3. УБ., 1980, 5 дэх тал.

 Ч.Дашдаваа., Он цагын хэлхээс. БНМАУ-ын соёлын түүх. 1921-1940 Тэргүүн боть. УБ., 1981.

 Л.Сономцэрэн, Л.Батчулуун., Монголын Дүрслэх Урлагийн товч түүх. УБ., 1989. 51 тал.

 МАХН-ын Төв хорооны бүгд хурлын тогтоол. 1925-оны 3-р сард хуралджээ. МАХН-аас урлаг-утга зохиолын талаар гаргасан тогтоол шийдвэрүүд / 1921-1966/ УБ. 1967 он. 13 тал.

 МАХН-ын 4-р Их хурал товч тогтоол. 1925-оны 9-р сарын 25 нд хуралджээ. МАХН-аас урлаг-утга зохиолын талаар гаргасан тогтоол шийдвэрүүд / 1921-1966/ УБ. 1967 он. тал.

 Монголын Орчин үеийн дүрслэх урлаг /1921-1940/. Дүрслэх урлаг сэтгүүл. № 3, УБ. 1980, 21 тал.

 МАХН-ын 5-р Их хурал 1926-оны 9, 10-р саруудад хуралджээ. МАХН-аас урлаг-утга зохиолын талаар гаргасан тогтоол шийдвэрүүд / 1921-1966/ УБ. 1967 он. 15 тал.

 МАХН-ын 6-р Их хурал 1927-оны 9-р сард хуралджээ. МАХН-аас урлаг-утга зохиолын талаар гаргасан тогтоол шийдвэрүүд / 1921-1966/ УБ. 1967 он. 16 тал.

 Монголын үнэн сонины зураг чимэглэл. Дүрслэх урлаг сэтгүүл. № 3, УБ. 1980, 5 дэх тал.

 МАХН-ын 7-р Их хурал 1928-оны 10, 12-р саруудад хуралджээ. МАХН-аас урлаг-утга зохиолын талаар гаргасан тогтоол шийдвэрүүд / 1921-1966/ УБ. 1967 он. 18 тал.

 Л.Сономцэрэн. Монголын Орчин үеийн дүрслэх урлаг /1921-1940/. Дүрслэх урлаг сэтгүүл. № 3, УБ. 1980, 20 тал.

 Монголын үнэн сонины зураг чимэглэл. Дүрслэх урлаг сэтгүүл. № 3, УБ. 1980, 5 дэх тал.

 МАХН-ын 8-р Их хурал 1930-оны 2, 4 -р саруудад хуралджээ. МАХН-аас урлаг-утга зохиолын талаар гаргасан тогтоол шийдвэрүүд / 1921-1966/ УБ. 1967 он. 20 тал.

 МАХН-ын 9-р Их хурал 1934-оны 9, 10-р саруудад хуралджээ. МАХН-аас урлаг-утга зохиолын талаар гаргасан тогтоол шийдвэрүүд / 1921-1966/ УБ. 1967 он. 21 тал.

 Л.Түдэв., Анхны уран үгсийн чуулганы зураач олдов. «Утга зохиол урлаг» сонин.

 МАХН-ын Төв Хорооны 4-р бүгд хурлаас гаргасан тогтоол. Соёл боловсролын тухай. 1939-оны 7-р сарын 8. МАХН-аас урлаг-утга зохиолын талаар гаргасан тогтоол шийдвэрүүд / 1921-1966/ УБ. 1967 он. 22 тал.

 Мөн 32 тал.

 Л.Сономцэрэн, Л.Батчулуун., Монголын Дүрслэх Урлагийн товч түүх. УБ., 1989. 32 тал.

 Г.Дэлэг., Монголын тогтмол хэвлэлийн түүхэн тэмдэглэл. УБ., 1965, 185 дахь тал.

 Мөн 169 дахь тал.

 МАХН-ын 10-р Их хурлаас баталжээ. МАХН-ын мөрийн хөтөлбөр ба дүрэм.

 МАХН-аас урлаг-утга зохиолын талаар гаргасан тогтоол шийдвэрүүд / 1921-1966/ УБ., 1967 он. 24 тал.

 Монгол улсын шинжлэх ухаан 21. УБ., 2009. 72 тал.

 МАХН-ын Төв Хорооны бүгд хурал 1941-оны 11-р сард хуралджээ. МАХН-аас урлаг-утга зохиолын талаар гаргасан тогтоол шийдвэрүүд / 1921-1966/ УБ., 1967 он. 26 тал.

  Г.Одон.,БНМАУ-ын төрийн шагналт, Ардын зураач. Манай ахмад зураачид. Дүрслэх урлаг сэтгүүл. № 1, УБ., 1980, 19 дэх тал.

 П.Балдандорж., Урчуудын ууган бүлгэм, өнөөгийн авууштай тал. Дүрслэх урлаг сэтгүүл. № 1, УБ., 1980, 12 дэх тал.

 Урлагийн хэргийг эрхлэх газрын талаар. МАХН-ын Төв Хорооны бүгд хурал 1946-оны 4-р сард хуралджээ. МАХН-аас урлаг-утга зохиолын талаар гаргасан тогтоол шийдвэрүүд / 1921-1966/ УБ. 1967 он. 28 тал.

 Ү.Ядамсүрэн., Их жанжныг зурсан тухайгаа. Дүрслэх урлаг сэтгүүл.№ 1. УБ., 1973.12 тал.

2340 сэтгэгдэл

NormanGergo

black market illegal drugs top darknet markets 2022 [url=https://darknetdruglist.com/ ]torrez market link [/url]

JosephSlifs

nightmare market darknet darknet drugs [url=https://darknetmarketsnetwork.com/ ]versus project link [/url]

HaroldHiect

how to buy from the darknet markets darknet market arrests [url=https://deepdruglinks.com/ ]wallstreet link [/url]

RonaldPsype

televend market link onion market [url=https://darknetdrugmarkets.com/ ]cypher link [/url]

JamesCug

dream market darknet cannazon link [url=https://deepwebdrugmarkets.com/ ]dream market darknet link [/url]

JessieBup

vice city link white house market url [url=https://blackmarketweb.shop/ ]darkfox darknet market [/url]

Williamspink

best darknet market 2021 torrez market link [url=https://darkmarkets2022.com/ ]darkmarket url [/url]

Lycisuits

Silkkitie market url darknet market stats [url=https://btcdarkweb.com/ ]darknet drug store [/url]

GeraldArisa

bitcoin dark web versus link [url=https://darknetdrugstores.com/ ]asap market [/url]

CorryNup

world market darknet darknet dream market link [url=https://darkdrugmarket.com/ ]reliable darknet markets [/url]

Samuelbof

cartel market liberty link [url=https://darknetdruglinks.com/ ]darknet market list reddit [/url]

BrandenSeasK

dark web sites liberty market link [url=https://deepwebdruglink.com/ ]versus project link [/url]

MichaelSew

how to create a darknet market russian darknet market [url=https://deepwebdrugslinks.com/ ]darknet dream market link [/url]

Randywek

dark market link archetyp market [url=https://darknetmarketlists.com/ ]best darknet markets [/url]

Michaeldon

darknet market list reddit darknet market reddit [url=https://deepnetmarket.com/ ]darknet dream market link [/url]

Albertlog

zion darknet market new darknet markets [url=https://darknetmarketinfo.com/ ]Spurdomarket market link [/url]

Philliprob

televend darknet market torrez market [url=https://deep-drugstore.com/ ]darknet market news [/url]

Jamesdor

hansa market darknet cypher market url [url=https://deepmarketsweb.com/ ]torrez market link [/url]

SamuelRique

russian darknet market darkfox market darknet [url=https://bitcoindarkwebs.com/ ]onion darknet market [/url]

Davidweath

darknet drug store darknet market list [url=https://darkwebdrugmarketplace.com/ ]versus project market darknet [/url]

JulianMic

wallstreet market url asap market darknet [url=https://darknetlists.com/ ]cartel darknet market [/url]

Smittpaw

daeva link cartel market url [url=https://darknetmarket.shop/ ]televend market url [/url]

JessieBup

alphabay market darknet tor2door market darknet [url=https://blackmarketweb.shop/ ]monero darknet markets [/url]

Williamspink

darknet market search engine tor markets [url=https://darkmarkets2022.com/ ]best darknet market reddit [/url]

TimmyGlide

onion market cannahome link [url=https://darkwebdrugmart.com/ ]cannahome market link [/url]

WendellKeync

darknet market lists darknet markets 2022 [url=https://darkmarketonline.com/ ]top darknet markets 2022 [/url]

Thomasbus

dark0de market tor darknet market [url=https://darkmarketsurl.com/ ]darknet market [/url]

ADQuith

wallstreet market url darkmarket list [url=https://darkdrugmarketplace.com/ ]darkfox market link [/url]

RichardTek

top darknet markets 2021 cannahome market [url=https://darkmarketpro.com/ ]darknet market list 2022 [/url]

Frankgaw

darknet dream market link dark markets [url=https://darkmarketinfo.com/ ]tor2door market darknet [/url]

MatthewDen

nightmare market darknet dream market darknet link [url=https://deepdrugstore.com/ ]versus project darknet market [/url]

KennethWal

torrez market darknet televend market [url=]silk road darknet market [/url]

Davidweath

cartel market url top darknet markets 2021 [url=https://darkwebdrugmarketplace.com/ ]tor2door market [/url]

Danielriz

darknet seiten dream market silkkitie darknet market [url=https://darkmarkets22.com/ ]archetyp darknet market [/url]

TimGog

darkfox market darknet monero darknet markets [url=https://darkdruglink.com/ ]r darknet market [/url]

WendellKeync

wall street market darknet reddit asap market url [url=https://darkmarketonline.com/ ]tor2door market [/url]

ADQuith

tor2door link darknet market lists [url=https://darkdrugmarketplace.com/ ]reddit darknet market list 2022 [/url]

Andrewskafe

tor market darknet dark web sites [url=https://darknetdrugslinks.com/ ]best darknet market for weed [/url]

EdwardTal

darknet market comparison chart darknet market url [url=https://deepwebdrugurl.com/ ]popular darknet markets [/url]

Philliprob

hydra market link incognito link [url=https://deep-drugstore.com/ ]darknet market status [/url]

Jamesdor

price of black market drugs archetyp market [url=https://deepmarketsweb.com/ ]crypto market darknet [/url]

SamuelRique

darknet market superlist tor market url [url=https://bitcoindarkwebs.com/ ]how to buy from the darknet markets [/url]

JanPef

cannahome market darknet reddit darknet markets 2021 [url=https://dark-markets.com/ ]darknet markets onion address [/url]

DavidNiz

darknet market reddit Spurdomarket link [url=https://darknet-drugstore.com/ ]darknet market list 2022 [/url]

Kevinmak

torrez market link link darknet market [url=https://drugdarkweb.com/ ]darkfox darknet market [/url]

RobertchuTt

core market darknet empire market darknet stats [url=https://darkwebdrugsmarketplace.com/ ]new darknet markets [/url]

WalterTot

darkmarket 2022 darknet market [url=https://darkwebdrugsmarket.com/ ]darknet markets reddit [/url]

TimmyGlide

archetyp darknet market vice city market url [url=https://darkwebdrugmart.com/ ]new darknet market reddit [/url]

Robertlog

popular darknet markets onion darknet market [url=https://deepwebdrugstores.com/ ]darknet markets 2021 reddit [/url]

Smittpaw

darkc0de empire market [url=https://darknetmarket.shop/ ]tor markets 2022 [/url]

Randyphess

biggest darknet market 2021 tor marketplace [url=https://darkwebmarketslinks.com/ ]cannazon market darknet [/url]

JosephSlifs

alphabay market url agora darknet market [url=https://darknetmarketsnetwork.com/ ]darknet websites [/url]

Tommyswons

Spurdomarket market link onion market [url=https://darkmarket2021.com/ ]darkfox market darknet [/url]

Williamspink

televend market cypher market [url=https://darkmarkets2022.com/ ]archetyp market darknet [/url]

WendellKeync

darknet market search engine hydra market [url=https://darkmarketonline.com/ ]wall street darknet market [/url]

BrandenSeasK

alphabay darknet market darknet empire market [url=https://deepwebdruglink.com/ ]daeva darknet market [/url]

Samuelbof

deep web drug store darkweb marketplace [url=https://darknetdruglinks.com/ ]reddit darknet markets 2022 [/url]

Frankgaw

dark web link hydra market [url=https://darkmarketinfo.com/ ]darknet market comparison [/url]

PhillipAgids

darkmarkets darknet links markets [url=https://drugmarketersonion.com/ ]link darknet market [/url]

MichaelSew

core market darknet white house market url [url=https://deepwebdrugslinks.com/ ]tor marketplace [/url]

Dannyfen

bohemia link bitcoin dark web [url=https://darkwebsmarket.com/ ]darknet markets 2021 reddit [/url]

Randywek

link darknet market drug markets dark web [url=https://darknetmarketlists.com/ ]biggest darknet market 2022 [/url]

Hillappak

darknet drugs market archetyp market url [url=https://bestdarknetmarkets.com/ ]asap link [/url]

Jackietindy

bitcoin dark web world market [url=https://deepwebsmarket.com/ ]vice city darknet market [/url]

BernardInfef

olympus market darknet deep web drug markets [url=https://deepwebdruglinks.com/ ]2021 darknet market [/url]

MarioImirl

cartel market cypher darknet market [url=https://darkwebdrug.com/ ]darknet markets reddit [/url]

MatthewDen

reddit darknet markets 2022 darkweb marketplace [url=https://deepdrugstore.com/ ]dark markets 2022 [/url]

Ralphnum

bohemia market link daeva market darknet [url=https://darknetmarket24.shop/ ]televend market [/url]

Albertlog

nightmare darknet market darknet market oz [url=https://darknetmarketinfo.com/ ]archetyp market darknet [/url]

Victorken

darknet market empire core market darknet [url=https://darksitemarket.com/ ]spurdomarket market [/url]

RichardMaf

tor2door market url 2021 darknet market [url=https://deepwebsmarkets.com/ ]valhalla darknet market [/url]

Sirappak

cannahome market cannazon market link [url=https://darknet-drugs.com/ ]versus project market link [/url]

Williamcon

hansa darknet market dark market link [url=https://bitcoindarkpro.com/ ]are there any darknet markets left [/url]

KirstiKrpt

cheap dissertation help in dallas [url="https://help-with-dissertations.com"]master's degree dissertation[/url] dissertation writing support group

HectorloF

drug market televend link [url=https://deepwemarkets.com/ ]most popular darknet market [/url]

SamuelRique

incognito market url torrez market link [url=https://bitcoindarkwebs.com/ ]uk darknet markets [/url]

JasonSquic

silkkitie darknet market darkmarket link [url=https://darkwebmarketlist.com/ ]darknet market script [/url]

TimmyGlide

price of black market drugs darknet markets [url=https://darkwebdrugmart.com/ ]Spurdomarket market url [/url]

WalterTot

reddit darknet markets 2021 drug markets onion [url=https://darkwebdrugsmarket.com/ ]dark web sites [/url]

DavidNiz

darknet market avengers cartel darknet market [url=https://darknet-drugstore.com/ ]liberty market [/url]

Crisret

how to access darknet markets reddit darknet markets 2022 [url=https://dark-onion-markets.com/ ]best darknet market for lsd [/url]

DannyBioke

hydra market darknet drug links [url=https://darkdruglinks.com/ ]dark markets [/url]

BrandonEaged

wall street market darknet url reddit darknet markets 2021 [url=https://darknetshoplists.com/ ]darknet seiten dream market [/url]

Robertnot

grey market darknet torrez market darknet [url=https://darknetshoplinks.com/ ]cannahome darknet market [/url]

NormanGergo

best darknet market australia cannazon market link [url=https://darknetdruglist.com/ ]televend darknet market [/url]

JosephSlifs

archetyp market darknet websites [url=https://darknetmarketsnetwork.com/ ]cannahome market link [/url]

Justinsmery

best darknet market 2021 crypto market darknet [url=https://darkmarketslink.com/ ]monopoly market [/url]

CoreybeP

darknet market stats darkmarket 2022 [url=https://darknetdrugshop.com/ ]reddit darknet markets 2021 [/url]

CharlesGlubs

liberty darknet market grams darknet market [url=https://darknetwebsites.com/ ]alphabay market url [/url]

Williamspink

darknet market search engine darkfox link [url=https://darkmarkets2022.com/ ]alphabay market url [/url]

DeandreStymn

dream market darknet url cypher market url [url=https://darknetmarkt.com/ ]r darknet market [/url]

Zacharysport

empire market bohemia market link [url=https://darkwebsitess.com/ ]darknet seiten dream market [/url]

Frankgaw

alphabay market white house market url [url=https://darkmarketinfo.com/ ]cannazon market [/url]

Malcolmmoots

spurdomarket market darknet gun market [url=https://darkwebmarketlists.com/ ]deep web drug store [/url]

JohnnyOffit

torrez link darknet market links [url=https://darkwebmarketslink.com/ ]versus market darknet [/url]

Andrewskafe

cannahome link aero market darknet [url=https://darknetdrugslinks.com/ ]how to access the darknet market [/url]

CraigDus

tor markets 2022 incognito market url [url=https://darknetdrugmart.com/ ]cannahome market link [/url]

Grantalelf

liberty link incognito link [url=https://darkmarketonions.com/ ]tor markets 2022 [/url]

ADQuith

cannazon link dream market darknet link [url=https://darkdrugmarketplace.com/ ]wall street market darknet url [/url]

PhillipAgids

cartel darknet marketplace hydra market [url=https://drugmarketersonion.com/ ]darknet markets onion address [/url]

MichaelSew

monopoly link cypher market [url=https://deepwebdrugslinks.com/ ]darkfox market url [/url]

Dannyfen

bohemia market darknet cannahome market url [url=https://darkwebsmarket.com/ ]best darknet market 2022 [/url]

Jamesmub

drug markets dark web darknet market avengers [url=https://darkmarketnet.com/ ]darknet dream market link [/url]

BernardInfef

darkfox market darknet bohemia link [url=https://deepwebdruglinks.com/ ]best australian darknet market [/url]

CharlesIncar

monero darknet markets darknet market wiki [url=https://darkwebsmarkets.com/ ]alphabay market [/url]

MarioImirl

tor markets tor market links [url=https://darkwebdrug.com/ ]daeva market url [/url]

Albertlog

wallstreet market tor markets [url=https://darknetmarketinfo.com/ ]darknet markets 2021 [/url]

Davidweath

liberty market link zion market darknet [url=https://darkwebdrugmarketplace.com/ ]monopoly market darknet [/url]

StevepoeNo

cypher link liberty darknet market [url=https://deepwebdrugs.com/ ]how to get on darknet market [/url]

JanPef

white house market url grey market darknet [url=https://dark-markets.com/ ]cannazon market [/url]

HectorloF

tor darknet market cannahome market url [url=https://deepwemarkets.com/ ]silkkitie darknet market [/url]

Anthonybloff

reddit darknet markets 2022 daeva market darknet [url=https://darknetwebs.com/ ]grams darknet market search engine [/url]

DonaldGob

darknet market news darkmarket 2022 [url=https://darkwebmarketlink.com/ ]how to create a darknet market [/url]

JulianMic

darknet links markets cannazon darknet market [url=https://darknetlists.com/ ]cannazon market url [/url]

Smittpaw

silk road darknet market 2021 darknet market [url=https://darknetmarket.shop/ ]wallstreet link [/url]

NormanGergo

torrez market url cannazon market link [url=https://darknetdruglist.com/ ]wall street market darknet [/url]

TimGog

Silkkitie market darknet darknet links markets [url=https://darkdruglink.com/ ]daeva market [/url]

Williamspink

dream market darknet url monopoly market [url=https://darkmarkets2022.com/ ]versus link [/url]

JohnnyOffit

versus market url cartel link [url=https://darkwebmarketslink.com/ ]best darknet market for weed [/url]

Malcolmmoots

alphabay darknet market reddit darknet market list [url=https://darkwebmarketlists.com/ ]cypher market link [/url]

HansBic

darkfox market link versus market link [url=https://darkwebmarketlist.shop/ ]aero market darknet [/url]

Zacharysport

wall street market darknet darknet markets 2022 reddit [url=https://darkwebsitess.com/ ]wallstreet market link [/url]

ADQuith

darknet drug store cartel market darknet [url=https://darkdrugmarketplace.com/ ]drug markets dark web [/url]

EdgarMox

incognito link televend market link [url=https://deepwebdrugstore.com/ ]cannahome market darknet [/url]

Thomasbus

bitcoin dark web darknet market wiki [url=https://darkmarketsurl.com/ ]reddit darknet markets 2021 [/url]

Charlesurive

cannahome link world market url [url=https://darknetmarketlink2022.com/ ]alphabay market [/url]

PhillipAgids

spurdomarket darknet market versus project market link [url=https://drugmarketersonion.com/ ]daeva market link [/url]

Jackietindy

televend market televend market url [url=https://deepwebsmarket.com/ ]darknet wallstreet market [/url]

MarioImirl

darknet market list 2021 r darknet market [url=https://darkwebdrug.com/ ]wallstreet market [/url]

MaggeeKrpt

apa 7th edition dissertation example [url="https://dissertationwriting-service.com"]proposal and dissertation help 2000 words[/url] architecture dissertation help

Robertlog

tor markets darkmarket 2022 [url=https://mydarkmarketurl.com/ ]dark web market [/url]

JulianMic

bitcoin dark web darkmarket url [url=https://darknetmarketslife.com/ ]dark web sites [/url]

Danielriz

dark web markets tor markets 2022 [url=https://onion-dark-markets.com/ ]deep web markets [/url]

JamesCug

tor market links darknet drug store [url=https://darkmarketalliance.com/ ]darknet markets [/url]

HaroldHiect

dark market url darkweb marketplace [url=https://ccannahomemarket.com/ ]tor markets [/url]

RobertchuTt

tor marketplace dark market link [url=https://heinekenexpreswww.com/ ]dark markets 2022 [/url]

Justinsmery

bitcoin dark web tor market [url=https://dark-web-market.com/ ]dark markets 2022 [/url]

JamesSlike

darknet drug store dark market 2022 [url=https://oniondarknetmarkets.com/ ]tor markets links [/url]

TimGog

dark market onion bitcoin dark web [url=https://darkmarketunion.com/ ]darknet drug market [/url]

Thomasbus

dark markets 2022 tor market links [url=https://darkmarketportal.com/ ]tor darknet [/url]

RaymondExcek

darkmarket 2022 darkmarkets [url=https://darkmarketslist.com/ ]deep web drug links [/url]

Zacharysport

darkweb marketplace darkmarket 2022 [url=https://versusmarketplace.com/ ]darknet drug store [/url]

WendellKeync

darkmarket list tor darknet [url=https://darkmarketco.com/ ]dark web drug marketplace [/url]

Robertnot

darkmarket url tor markets links [url=https://kingdommarketonline.com/ ]darknet marketplace [/url]

BrandonEaged

dark market dark market onion [url=https://kingdomarketdarknet.com/ ]dark web market [/url]

Charlesurive

darknet market list bitcoin dark web [url=https://darkmarketsteam.com/ ]tor market [/url]

Frankgaw

darkmarket link dark market [url=https://darknetmarketonline.com/ ]dark markets [/url]

Williamspink

tor markets links tor darknet [url=https://onion-dark-market.com/ ]tor markets 2022 [/url]

SamuelRique

dark market list dark web market list [url=https://darknetmarketsalliance.com/ ]deep web markets [/url]

PhillipAgids

darkweb marketplace bitcoin dark web [url=https://heinekenexpresonion.com/ ]dark web drug marketplace [/url]

EdwardTal

dark markets darkmarket url [url=https://asap-market.com/ ]dark market onion [/url]

Ralphnum

darknet drug store dark web links [url=https://onionblackmarket.com/ ]dark markets [/url]

BernardInfef

darknet marketplace tor markets links [url=https://monopoly-onion.com/ ]tor markets 2022 [/url]

CharlesIncar

tor markets 2022 deep web drug url [url=https://versus-marketplace.com/ ]darknet market lists [/url]

Hellyweabe

darknet drug store darknet websites [url=https://darkwebmarketsunion.com/ ]dark market url [/url]

Danielamich

tor markets deep web drug url [url=https://darkwebmarketslist.com/ ]dark markets 2022 [/url]

Michaeldon

tor dark web darkweb marketplace [url=https://monopolymarkets.com/ ]tor darknet [/url]

Tornfloox

tor markets 2022 dark web market links [url=https://darkmarketsalliance.com/ ]darkmarket link [/url]

Cecilmak

darknet drug store deep web drug store [url=https://darkwebmarketlib.com/ ]dark market onion [/url]

Philliprob

tor markets 2022 darkmarkets [url=https://versus-onion.com/ ]deep web drug links [/url]

Anthonybloff

dark web link dark market link [url=https://kkingdomarket.com/ ]deep web markets [/url]

JanPef

tor market dark markets [url=https://darknetmarketdir.com/ ]darkmarket link [/url]

RichardMaf

deep web drug links darknet drug links [url=https://darkoderebornlink.com/ ]deep web drug links [/url]

Robertlog

dark market 2022 darknet websites [url=https://mydarkmarketurl.com/ ]tor darknet [/url]

JulianMic

dark market url tor market url [url=https://darknetmarketslife.com/ ]darkmarket 2022 [/url]

NormanGergo

onion market tor market links [url=https://localdarkmarket.com/ ]darkmarket url [/url]

RichardTeags

tor markets links darknet drug market [url=https://darknetmarketsonline.com/ ]dark web link [/url]

Justinsmery

dark markets 2022 darknet markets [url=https://dark-web-market.com/ ]dark market [/url]

CharlesGlubs

bitcoin dark web darknet market lists [url=https://worldmarketdark.com/ ]bitcoin dark web [/url]

Frankgaw

darkmarket 2022 darknet drug market [url=https://darknetmarketonline.com/ ]tor darknet [/url]

RonaldFound

dark web link darkmarket list [url=https://darknetmarketsonion.com/ ]tor dark web [/url]

Robertnot

tor marketplace tor market links [url=https://kingdommarketonline.com/ ]tor market url [/url]

BrandonEaged

dark market darknet market list [url=https://kingdomarketdarknet.com/ ]dark web links [/url]

DeandreStymn

drug markets onion dark market 2022 [url=https://darkwebmarketnetwork.com/ ]tor market [/url]

GeraldArisa

onion market deep web drug links [url=https://darknetmarketbtc.com/ ]darknet drug market [/url]

BrianAttic

darkmarket url tor dark web [url=https://mycannahomemarket.com/ ]darknet market lists [/url]

EdgarMox

tor marketplace deep web drug markets [url=https://darkmarketslinks.com/ ]darknet drug store [/url]

Charlesurive

dark market 2022 dark web sites [url=https://darkmarketsteam.com/ ]tor market links [/url]

Williamspink

onion market darkmarkets [url=https://onion-dark-market.com/ ]deep web drug markets [/url]

RichardTek

darkmarket darkweb marketplace [url=https://trustdarknetmarkets.com/ ]darkmarket link [/url]

Grantalelf

darknet drug market darkmarkets [url=https://darknetmarketpromo.com/ ]deep web drug links [/url]

Jamesmub

dark market link darknet markets [url=https://darknetmarketonion.com/ ]dark web link [/url]

EdwardTal

dark web links darknet market links [url=https://asapmarket-onion.com/ ]darkmarket link [/url]

PhillipAgids

dark web market list dark market [url=https://heinekenexpresonion.com/ ]deep web drug store [/url]

JasonSquic

dark web market list darkmarket [url=https://asap-markett.com/ ]dark market link [/url]

Hellyweabe

darkmarket url dark market onion [url=https://darkwebmarketsunion.com/ ]dark market link [/url]

Ralphnum

best darknet markets deep web drug links [url=https://onionblackmarket.com/ ]darknet drug links [/url]

JuliusHap

dark web link darkmarket link [url=https://dark00demarket.com/ ]tor dark web [/url]

Jackietindy

darkweb marketplace deep web drug markets [url=https://asapmarketurls.com/ ]darknet drug market [/url]

CraigDus

dark market darknet market [url=https://darknetmarketstime.com/ ]darkweb marketplace [/url]

JohnnyOffit

darkweb marketplace dark web market links [url=https://asapmarketonline.com/ ]deep web drug store [/url]

Michaeldon

darkmarket tor marketplace [url=https://monopolymarkets.com/ ]dark markets [/url]

CorryNup

dark markets deep web markets [url=https://darknetmarketunion.com/ ]drug markets onion [/url]

Cecilmak

tor markets darknet market links [url=https://darkwebmarketlib.com/ ]dark web links [/url]

Jamesdor

darkweb marketplace dark market link [url=https://cannahome-markett.com/ ]tor dark web [/url]

MilesVen

darkmarket url deep web drug links [url=https://onionworldmarket.com/ ]dark web market links [/url]

DavidNiz

bitcoin dark web tor market links [url=https://famousdarkmarkets.com/ ]darknet websites [/url]

CoreybeP

darknet market lists dark web market [url=https://onedarkwebmarket.com/ ]dark market [/url]

RichardTeags

deep web drug links tor markets links [url=https://darknetmarketsonline.com/ ]dark market link [/url]

Thomasbus

tor dark web dark web market list [url=https://darkmarketportal.com/ ]best darknet markets [/url]

JulianMic

darkmarket darknet market [url=https://darknetmarketslife.com/ ]darknet drug market [/url]

NormanGergo

darkmarket dark web links [url=https://localdarkmarket.com/ ]dark market link [/url]

Frankgaw

darknet market links darknet market lists [url=https://darknetmarketonline.com/ ]darknet markets [/url]

CharlesTam

dark market 2022 dark web market list [url=https://webdarknetmarket.com/ ]dark markets 2022 [/url]

Bradleymer

darkmarket list deep web drug links [url=https://asapmarketlinks.com/ ]dark web markets [/url]

ADQuith

deep web markets dark web market list [url=https://darknetmarketsunion.com/ ]tor dark web [/url]

Randyphess

deep web drug url dark market url [url=https://aasapmarket.com/ ]darkmarket list [/url]

HaroldHiect

darknet markets dark web links [url=https://ccannahomemarket.com/ ]darkweb marketplace [/url]

HansBic

bitcoin dark web darknet market links [url=https://darkwebmarketrobot.com/ ]darknet market links [/url]

CharlesGlubs

tor markets darkweb marketplace [url=https://worldmarketdark.com/ ]dark market link [/url]

Charlesurive

darkmarket list dark web markets [url=https://darkmarketsteam.com/ ]bitcoin dark web [/url]

TimmyGlide

tor market url dark web market list [url=https://darkode-onion.com/ ]dark web links [/url]

BrandenSeasK

darknet market dark markets 2022 [url=https://monopoly-markets.com/ ]darkmarket 2022 [/url]

Jamesmub

dark market 2022 darkmarket [url=https://darknetmarketonion.com/ ]dark web sites [/url]

PhillipAgids

tor markets links darknet market lists [url=https://heinekenexpresonion.com/ ]tor market links [/url]

SamuelRique

deep web drug url darkmarket [url=https://darknetmarketsalliance.com/ ]onion market [/url]

Randywek

deep web markets tor markets links [url=https://darknetmarketmix.com/ ]darknet market [/url]

Tommyswons

dark web market links darkmarket url [url=https://blackmarketweb.com/ ]drug markets dark web [/url]

Jackietindy

darknet market dark web market list [url=https://asapmarketurls.com/ ]dark web sites [/url]

MarioImirl

tor marketplace darkmarket [url=https://ddarkodemarket.com/ ]darkmarket [/url]

CharlesIncar

onion market darkmarket list [url=https://versus-marketplace.com/ ]darknet markets [/url]

CraigDus

tor market url tor marketplace [url=https://darknetmarketstime.com/ ]drug markets dark web [/url]

WilliamIdema

bitcoin dark web dark market list [url=https://populardarkmarkets.com/ ]tor market links [/url]

CorryNup

darknet markets tor market [url=https://darknetmarketunion.com/ ]dark web markets [/url]

JamesInpuh

tor market links dark web markets [url=https://kingdommarketwww.com/ ]deep web drug markets [/url]

HectorloF

darknet drug market dark market [url=https://darkoderebornmarkets.com/ ]darkmarket list [/url]

Jamesdor

darknet market list tor market links [url=https://cannahome-markett.com/ ]darknet market lists [/url]

Justinsmery

dark web markets dark web market links [url=https://dark-web-market.com/ ]dark web market [/url]

Thomasbus

drug markets dark web tor market url [url=https://darkmarketportal.com/ ]dark web market [/url]

JanPef

tor market links deep web drug url [url=https://darknetmarketdir.com/ ]tor markets [/url]

Damondraby

tor markets 2022 tor market [url=https://darknetmarketportal.com/ ]dark market list [/url]

RonaldFound

dark web market links dark market list [url=https://darknetmarketsonion.com/ ]darknet market lists [/url]

CoreybeP

dark markets 2022 dark web market list [url=https://onedarkwebmarket.com/ ]darknet drug store [/url]

Robertlog

dark web link darknet market links [url=https://mydarkmarketurl.com/ ]bitcoin dark web [/url]

Lycisuits

tor market darkmarket 2022 [url=https://darknetmarketbot.com/ ]tor dark web [/url]

Georgelob

darkmarket url deep web drug links [url=https://darkmarketmix.com/ ]dark market url [/url]

Crisret

tor markets links darknet market list [url=https://darknetmarketkeeper.com/ ]darknet market lists [/url]

BrandonEaged

dark web markets tor markets links [url=https://kingdomarketdarknet.com/ ]dark web market list [/url]

ADQuith

tor market links darknet markets [url=https://darknetmarketsunion.com/ ]dark web market [/url]

JosephSlifs

onion market tor markets links [url=https://ddarknetmarkets.com/ ]dark web market links [/url]

Randyphess

tor markets 2022 deep web drug store [url=https://aasapmarket.com/ ]dark market 2022 [/url]

SamuelRique

tor markets drug markets dark web [url=https://darknetmarketsalliance.com/ ]dark web market [/url]

EdgarMox

dark market darkweb marketplace [url=https://darkmarketslinks.com/ ]darknet websites [/url]

GeraldArisa

dark web drug marketplace darkmarket [url=https://darknetmarketbtc.com/ ]drug markets onion [/url]

RonaldPsype

deep web drug store darkmarket [url=https://dark-markets-btc.com/ ]tor dark web [/url]

Williamcon

darkmarkets tor markets 2022 [url=https://darknetmarketalliance.com/ ]darknet market links [/url]

DannyBioke

dark web markets deep web drug store [url=https://darkmarketsunion.com/ ]drug markets dark web [/url]

Petercog

tor dark web tor market [url=https://darkwebmarketspages.com/ ]bitcoin dark web [/url]

Ralphnum

darknet market darkmarket link [url=https://onionblackmarket.com/ ]deep web drug links [/url]

RichardTek

dark web sites darknet websites [url=https://trustdarknetmarkets.com/ ]tor market links [/url]

Jamesmub

dark web market deep web drug links [url=https://darknetmarketonion.com/ ]dark web markets [/url]

JuliusHap

tor markets links dark market onion [url=https://dark00demarket.com/ ]dark market onion [/url]

Lycisuits

dark market onion tor marketplace [url=https://darknetmarketbot.com/ ]onion market [/url]

Jackietindy

darkmarket darkmarket [url=https://asapmarketurls.com/ ]darkmarket link [/url]

MarioImirl

darknet market list tor market url [url=https://ddarkodemarket.com/ ]tor markets 2022 [/url]

Danielamich

darknet websites darkmarkets [url=https://darkwebmarketslist.com/ ]darkmarket 2022 [/url]

CharlesIncar

tor marketplace best darknet markets [url=https://versus-marketplace.com/ ]dark market list [/url]

HectorloF

tor markets tor markets links [url=https://darkoderebornmarkets.com/ ]dark market link [/url]

Albertlog

deep web drug markets darkmarket [url=https://darkmarketbot.com/ ]dark market url [/url]

JohnnyOffit

bitcoin dark web dark web link [url=https://asapmarketonline.com/ ]dark market url [/url]

Michaeldon

darkmarket link tor market links [url=https://monopolymarkets.com/ ]dark web market links [/url]

JamesInpuh

best darknet markets tor market links [url=https://kingdommarketwww.com/ ]onion market [/url]

RaymondExcek

bitcoin dark web darkmarket link [url=https://darkmarketslist.com/ ]darkmarket url [/url]

Sirappak

darknet drug links darkmarket link [url=https://dark-web-markets.com/ ]deep web drug store [/url]

StevepoeNo

tor market darkmarket url [url=https://mmonopolymarket.com/ ]drug markets onion [/url]

JanPef

tor dark web dark web market [url=https://darknetmarketdir.com/ ]dark web market list [/url]

PatrickIteks

dark market link darknet markets [url=https://darkworldmarket.com/ ]deep web drug url [/url]

Robertlog

dark web market list dark web link [url=https://mydarkmarketurl.com/ ]dark market 2022 [/url]

DavidNiz

darknet markets dark market onion [url=https://famousdarkmarkets.com/ ]deep web markets [/url]

Danielriz

dark market link darkmarket list [url=https://onion-dark-markets.com/ ]dark markets [/url]

Robertnot

dark markets darkmarket 2022 [url=https://kingdommarketonline.com/ ]darknet drug store [/url]

Bradleymer

tor markets 2022 darkmarket list [url=https://asapmarketonion.com/ ]tor markets [/url]

JamesCug

darknet drug market darknet market [url=https://darkmarketalliance.com/ ]dark web market links [/url]

ADQuith

dark web links tor markets links [url=https://darknetmarketsunion.com/ ]darknet drug links [/url]

Randyphess

dark web markets darknet markets [url=https://aasapmarket.com/ ]dark market [/url]

HansBic

darkmarket link best darknet markets [url=https://darkwebmarketrobot.com/ ]darknet market lists [/url]

RonaldPsype

darkmarket url dark markets [url=https://dark-markets-btc.com/ ]tor markets [/url]

ShaneDiaph

onion market dark markets 2022 [url=https://yourdarkmarket.com/ ]dark web drug marketplace [/url]

EdgarMox

darkmarket 2022 darknet drug links [url=https://darkmarketslinks.com/ ]tor markets links [/url]

DeandreStymn

darkmarket darkmarket list [url=https://darkwebmarketnetwork.com/ ]dark web links [/url]

GeraldArisa

bitcoin dark web tor dark web [url=https://darknetmarketbtc.com/ ]dark market list [/url]

BrianAttic

darkmarket 2022 darknet drug store [url=https://mycannahomemarket.com/ ]dark market list [/url]

Lycisuits

darknet drug store drug markets onion [url=https://darknetmarketbot.com/ ]tor marketplace [/url]

WendellKeync

darkmarket list dark web market links [url=https://darkmarketco.com/ ]deep web drug store [/url]

Hellyweabe

drug markets onion tor markets links [url=https://darkwebmarketsunion.com/ ]dark web link [/url]

Williamspink

tor market url darknet market [url=https://onion-dark-market.com/ ]darknet marketplace [/url]

Danielamich

dark market 2022 tor darknet [url=https://darkwebmarketslist.com/ ]tor dark web [/url]

MichaelSew

darkweb marketplace deep web markets [url=https://thedarkmarketonline.com/ ]dark web links [/url]

Ralphnum

darknet market links tor darknet [url=https://onionblackmarket.com/ ]bitcoin dark web [/url]

Smittpaw

tor dark web darknet market [url=https://darkwebmarketbot.com/ ]darkmarket link [/url]

TimmyGlide

dark web sites drug markets onion [url=https://darkode-onion.com/ ]deep web drug store [/url]

RichardTek

darkmarkets darkmarket [url=https://trustdarknetmarkets.com/ ]darknet market links [/url]

Grantalelf

dark web sites drug markets onion [url=https://darknetmarketpromo.com/ ]darkmarket [/url]

RichardMaf

dark markets dark web market links [url=https://darkoderebornlink.com/ ]darknet drug market [/url]

Kevinmak

darknet drug store darkmarket link [url=https://heinekenexpresmarket.com/ ]darkmarket [/url]

HectorloF

drug markets dark web dark web market list [url=https://darkoderebornmarkets.com/ ]tor market [/url]

PhillipAgids

dark market onion darknet market lists [url=https://heinekenexpresonion.com/ ]dark web market links [/url]

Jackietindy

tor market links dark markets [url=https://cannahomemarket24.com/ ]darknet market list [/url]

Jamesmub

tor dark web deep web markets [url=https://darknetmarketonion.com/ ]darkmarket [/url]

Dannyfen

dark markets 2022 deep web drug store [url=https://vversusmarkets.com/ ]tor market [/url]

Davidhem

darknet markets dark web market [url=https://darknetalliance.com/ ]drug markets dark web [/url]

BrandenSeasK

deep web drug url darknet websites [url=https://monopoly-markets.com/ ]dark web market links [/url]

Randywek

darkweb marketplace drug markets onion [url=https://darknetmarketmix.com/ ]tor market [/url]

JuliusHap

dark market 2022 darknet market list [url=https://dark00demarket.com/ ]bitcoin dark web [/url]

BernardInfef

darkweb marketplace dark market onion [url=https://monopoly-onion.com/ ]onion market [/url]

CharlesIncar

tor market url dark web market list [url=https://versus-marketplace.com/ ]deep web drug markets [/url]

Albertlog

best darknet markets dark markets 2022 [url=https://darkmarketbot.com/ ]deep web markets [/url]

CraigDus

darknet drug links deep web drug url [url=https://darknetmarketstime.com/ ]darkmarkets [/url]

MatthewDen

darkmarket list darkmarket 2022 [url=https://ccannahome-market.com/ ]tor market links [/url]

Michaeldon

deep web drug links darkmarkets [url=https://monopolymarkets.com/ ]dark market [/url]

CorryNup

best darknet markets dark web drug marketplace [url=https://darknetmarketunion.com/ ]darknet market lists [/url]

JamesInpuh

deep web drug url dark market list [url=https://kingdommarketwww.com/ ]tor market url [/url]

Andrewskafe

dark web market links tor market url [url=https://localdarkwebmarkets.com/ ]deep web drug markets [/url]

MilesVen

best darknet markets darknet market lists [url=https://onionworldmarket.com/ ]darknet marketplace [/url]

Jamesdor

dark web link deep web drug links [url=https://cannahome-markett.com/ ]onion market [/url]

Robertnot

deep web drug url tor market url [url=https://kingdommarketonline.com/ ]tor markets 2022 [/url]

Frankgaw

deep web drug url deep web markets [url=https://darknetmarketonline.com/ ]darknet markets [/url]

StevepoeNo

tor darknet dark market [url=https://mmonopolymarket.com/ ]dark web market links [/url]

Damondraby

dark web markets onion market [url=https://darknetmarketportal.com/ ]dark market url [/url]

Danielriz

tor markets links darknet drug links [url=https://onion-dark-markets.com/ ]best darknet markets [/url]

Crisret

dark market dark web sites [url=https://darknetmarketkeeper.com/ ]deep web drug url [/url]

EdwardTal

dark web drug marketplace tor markets

DeandreStymn

darkweb marketplace tor market

Yrjmjg

order augmentin without prescription - generic tadalafil female cialis tadalafil