Цаг тооны үргэлжлэл Цагаан сүүний ургамал...

(ТҮҮН ШИГ НЬ ҮГҮЙ)

Би-

Цаг тооны үргэлжлэл

Цагаан сүүний ургамал...

Тэрээр ДЭЛХИЙН ХАМГИЙН БАЯН НАЙРАГЧ байлаа. Түүнд ҮХЭЛ-ээс өөр тоож гуйх юм үнэхээр байгаагүй гэдэгт би итгэдэг. Юу гэхээр, тун ховорхон тохиох эл ХАЧИН БОДГАЛЬ нэгэн биед цогцолсон суу билгээрээ гайхуулж амьдарсан юм. Түүний анхны ном нь болох “Уянгын тойрог” хэмээх бяцхан түүвэр ямар их шуугиан тарьсан нь сэтгэлд тодхон байна. Тэр бол миний хамгийн гоё дурсамж. Чухам эл дурсамжтайгаа хамт би өдий хүрчээ. Номын санч эгчийн минь авчирч өгсөн тэр түүврийн шинэхэн цаасны үнэр эдүгээ сэтгэлд үнэртэх шиг. Дунд сургуулийн төгсөх ангийн сурагч байхдаа би Б.Лхагвасүрэн хэмээх аугаа их найрагчтай тийн учирсан юм. Өөрөөр хэлбэл, чимээ алдран таг дүнсийж асан яруу найргийн ертөнцийг тэрбээр цочир сэрээж, тэндээс тархсан эрчимт долгионы үелзэл нь алс баруун хязгаарын нам гүм сууринд суугч дунд сургуулийн сурагч надад хүрсэн нь тэр.

Байдуу Мянганы уулсаа дуурайн

толгойд буурал сууж

Багадаа хөхсөн эхийн сүү

гадагшлахын цагт

Шүлгээ би чам дээр

Хүн-чулуу шиг орхиод

Сүүдрээ дарж унахдаа

Элгийг чинь цөмлөн шингэнэ,

Боржигоны бор тал минь!

Б.Лхагвасүрэн найрагчийг зарим хүмүүс элдвээр ярьдаг асан. Гэхдээ илт шүүмжилж байхыг би лав сонсоогүй.  Тэгэхээр, яригдана гэдэг, магадгүй, жинхэнэ уран бүтээлчийн тавилан ч юм бил үү. Нэг гэм нь түүний талаар тааруухан үгс унагадаг хүмүүс нүүрийг нь хармагц эргэж шарвах нь хэцүү. Түүний өндөр нэр хүнд, цалгисан их билиг авъяасын дэргэд бүгд өчүүддэг байсан болоод тэр биз. Тэрбээр бас их олон талтай. Өнгөц харахад л яруу найрагч, зураач, жүжгийн зохиолч, сэтгүүлч, хөтлөгч, шүүмжлэгч, төр нийгмийн зүтгэлтэн... гээд хөвөрч өгнө. Өнгөндөө тийм байсан юм чинь дотоод мөн чанарыг нь тэмтэрч чадсан хүн чухам юунд хүрэх байсан бол?! Гэвч түүнийг ид мандах үеэс нь дагасан олон яруу найрагчдыг хараад байхад Лхагваа ахын тойргоос нэг нь ч хальж гарч чадаагүй санагддаг. Түүний авъяасын цар хүрээ тийм өргөн байж. Бас дахин давтагдашгүй байж.

Тэрбээр авъяастныг их хайрладаг, тэдний өмнөөс олигтой юм хийж чадахгүй яваа гэж өөртөө бухимддаг, бас өөрийгөө их голдог байсан мэт санагддаг. Б.Ичинхорлоо тэргүүтэй залуусыг цойлон гарч ирэхэд Б.Лхагвасүрэн найрагч л нөлөөлсөн гэж ярьдаг. Мөн “Зүс бүгэг андууд” ном хэвлэгдэхэд тухайн үед хамгийн өндөрт байсан тэрбээр (нэрт яруу найрагч төдийгүй Зохиолчдын хорооны дарга байв) “Утга зохиол, урлаг сонин”-д шүүмжлэгч Ц.Энхбатын хамт ярилцлага өгөхөө мэдэгдэж, тэр бүү хэл, Г.Бадамсамбуутай хотод таараад: “Би Урианхайд хэлсэн, чиний хийх гэж ядаад яваа юм чинь ердөө энэ шүү дээ. Энэ залуус хийчихсэн байна гэж хэлсэн!” гэснийг нь Бадма надад яриад: “Багшийг минь тэгж яахнав дээ!” хэмээн Д.Урианхай найрагчийг битүүхэн өмөөрч байв. Гэхдээ, бодоод үзэхэд, Бадмагийн ч бас зөв л дөө. Тэрбээр тэгэхэд Д.Урианхай найрагчид хадаг барьж, шавь ороод удаагүй байсан агаад Д.Урианхай найрагчийн “Үгийн сүү” хэмээх хориотой номын шүлгүүдийг сүүлд үзэхэд: -Юун “Зүс бүгэг андууд” вэ? гэж бодохоор санагдсаныг ч нуух юун! Тэгээд ч, уламжлалгүй шинэчлэл гэж хэзээ ч, хаана ч байгаагүй. Зүйрлэбэл тэр нь өмнөхөө түрж ургадаг цэцгийн дэлбээ лугаа адил.  

Толгойг нь хугалсан хүн-чулуун дээр

Тоймгүй олон хэрээ цуглаж

Нүдийг нь эрнэ

Яагаад тэрбээр их номч Б.Ринченгийн дурсгалд ийм шүлэг өргөв гэж үү? Яагаад гэхээр тэр ч мөн цаг үедээ хэмхүүлж, нухчуулж амьдарсан юм. Тэглээ гээд огтхон ч халираагүй. Цаг үргэлж омог бардам байсан хэдий ч зүрхэндээ ямархан их нулимс тээж явсаныг эдүгээ мэдэх хүн бий гэж үү? “Монгол тулгатны зуун эрхэм” нэвтрүүлэгт орохдоо нялх багын тоодон бариувчаа уяатай нь хамт гаргаж ирээд: “...ижий минь намайг галын бурханд амсуулахгүй гэсэндээ...” гэхийг сонсоод өөрийн эрхгүй хоолой зангирсан сан! Ассан гал шиг тэр омголон найрагч дотроо тийм л уяхан хүн байв. “Номыг нүдээрээ залгиж, тархиараа зажилдаг” гэж ярьдаг асан Б.Лхагвасүрэн найрагчийн шүлгүүд цаанаа л уншууртай, сэтгэлд шууд наалдах шиг болдог нь амьдралын үнэнийг таньсан их ухаанд нь эхийн умайд тээгдсэн үр хөврөл шиг удтал дуншиж байснаа дэлхийн өвс ногоо шүүдэр нэрж хонодог шиг охь шимийн дээж нь аандаа ялгаран нэрэгдэж гардагаас тэр юм. Тийм шүлэг л зүрхэнд хүрдэг.

Судас нь лугшиж халуу дүүгсэн

Бурхны өвөр дээр тоглодог байсан

Сүнс зайлам харанхуйн дунд

Сүү нөмөрч ундтаг байсан

Ижийтэйгээ байхад би баян байсан...

Би

Газар, тэнгэрийн хүү

Дуртгал, маргааш хоёрын хэлхээ

Дуу, нулимс хоёрын голтриг

Хоёр туйлыг холбосон уртраг

Төрөх, үхэхийн дундах бодгаль

Гэрэл сүүдрийн цогц

 

Өөрийгөө элээж

Өрөөлийг ирлэж дуусах

Өнжүүлийн хөх билүүний хэлтэрхий...

Юунаас ч үл эмээн, хэлье гэснээ шулуухан хэлчихдэг зантай эл их найрагчтай би 2012 оны зун Дарханд ирэхэд нь анх уулзан (өмнө нь бид хоёр олонтаа таарч байсан боловч би эмээгээд ойртож зүрхэлдэггүй байлаа), шүлгийн хоёр номоо барьж билээ. Гэтэл санамсаргүй тохиолоор ч юм уу, нэг номыг нь нээтэл өөрт нь зориулсан “Сая, сая жил” шүлэгтэй хуудас таарсанд тэрбээр цочих шиг болсноо: “Өөртөө зориулсан юманд нугасгүй шүү дээ” гээд инээсэн юм. Түүнээс өмнө нь би Лхагваа ахын телевизээр ярихыг сонсох их дуртай байлаа. Нэг удаа телевиз үзэж суутал хэдэн зохиолч, яруу найрагчид оролцсон нэвтрүүлэг гарч байв. Тэнд лав л Лхагваа ах, Дарь.Сүхбаатар хоёр байсан юм. Тэгээд Чингис хааны тухай яриа өрнөсөнд Дарь.Сүхээ: “Е.Чингис хаан бол...” гээд ярьж эхэлсэнд Лхагваа ах чимээгүй сонсож сууснаа дараа нь: “Би энэ залууг хүндэлдэг л дээ. Ухаантай залуу. Гэхдээ Е.Чингис гэдэг нь Чингис хааны иргэний үнэмлэхний нэр байх” гэхэд би ганцаар савж унатал инээсэн юмдаг. Тэр мэтээс үүдээд Лхагваа ахтай нэгэнтээ энгүүн хүүрнэж суухдаа: “Цөвүүн цагийн нэг шинж нь хурц сийрэг хэлтэн нь цэцэн мэргэнд тооцогдоно гэсэн байдаг гэх юм билээ” гэсэнд тэрбээр над руу нэг л жоготой гэгч харснаа: “Үнэн шүү, Уянсүх ээ! Би тэр хурц сийрэг хэлтнүүдийн тоонд орно. Цэцэд мэргэдээ хүйс тэмтэрсэн болохоор над мэт нь үлдсэн байхгүй юу. Надад үүнээс том тавилан үгүй!” гэж билээ. Тэгэхэд Лхагваа ах “Залуучууд” театрт жүжгийн шалгаруулалтаар ирсэн санагддаг. Би Хүүхдийн Номын Ордонд ажиллаж байв. Нэг өдөр ажил дээр байж байтал аймгийн Боловсролын хэлтэсийн дарга Р.Батжаргал (яруу найрагч, судлаач Г.Бямбажавын нөхөр) утасдаад: “Лхагвасүрэн найрагч ирсэн. Чамайг сураглаад байна. Яг одоо завтай, театрын даргын өрөөнд шатар нүүж сууна” гэнгүүт би сандран хоёр номоо сугавчлаад гарч явтал Г.Бямбажав найрагч залгаад: “Батжаргал надаас чиний утас авсан, ярив уу? Лхагвасүрэн найрагч чамайг асуугаад байна гэнэ” гэсэнд очиж яваагаа хэлээд яаран очсон юм. Түүнээс хоёр жилийн дараа би Дархан ХААИС-ийн номын сангийн эрхлэгч болоод, номын сангийн шинэ өргөтгөлийн нээлтэнд Лхагваа ахыг урив. Намайг утсаар ярихад Лхагваа ах уриалагхан хүлээж аваад: “За, би яг хэлсэн цагт чинь очино. Харин Галсан багшийг аваад очвол яах бол? Орос Галсанг чи мэднэ биз дээ?” гэж байна. Тэгэхээр нь П.Ганхуяг захиралд хэлсэнд: “Бололгүй яахав. Бүр сайн!” гэв. Тэгээд уулзалт болох өдөр яг хэлсэн цагтаа амжиж ирээд (Галсан багш 90 шахам настай атал тэр хоёр нийслэл хотоос Дарханы таксинд суугаад л хүрээд ирсэн юм, тийм л эгэл хүмүүс байж), захирлын өрөөнд орж ирэнгүүтээ: “За, чиний хэлсэн цагт амжих гэж сандарлаа шүү. Чамаас айгаад...” гэсэн нь цаад утгаар: “Уянсүх том хүн шүү!” гэж дам хэлж буй сануулга мэт сонсогдов. Захирал ч тэгж ойлгох шиг болов. Тэгж Лхагваа ах намайг их өндөрт өргөв. Тэгээд яахав, номын сангийн шинэ өргөтгөлийн нээлт болдгоороо болж, Лхагваа ах, Галсан багш хоёр тууз хайчилсаны дараа багш, оюутнуудтай уулзалт хийв. Гэтэл, уулзалт эхлээд удаагүй байхад нэг оюутан сэм босон гарч явсанд Лхагваа ах өмнөх микрофоноо шүүрч аваад: “За, би энэ захирал хүүд нэг юм хэлье! Юун түрүүн энэ оюутнуудаа хавтгай бөстэй болго, тэгэхгүй бол юу ч сурахгүй!” гэсэнд захирлын царай улсхийж, багш нар тэрүүхэндээ сандралдан шивэр-авир хийж, гарч явсан нөгөө оюутан ч удалгүй буцаад ороод ирэв. Түүнээс хойш уулзалт өндөрлөтөл танхимаас нэг ч хүн гарч явж зүрхэлсэнгүй. Чингээд түүний дараа жил нь бил үү дээ, Лхагваа ах, П.Бадарч ах хоёр бас хамт ирж, уншигчидтай уулзалт хийгээд буцахын өмнө, Лхагваа ах олны нүдэн дээр надад: “За, ах нь тун удахгүй чиний тухай том дуугарна аа!” гээд явсан сан. Гэвч, юунд ч үл дийлдэх тэр их омголон найрагчтай би дахин уулзаж амжсангүй.

Ижийгээ амирласнаас хойш би гуйлгачин болсон!

Гэхдээ... Энэ хорвоогийн

үхлээс бусдыг тоож гуйхгүй гуйлгачин болсон,

Ижийтэйгээ байхад би баян байсан...

М.Уянсүх

349 сэтгэгдэл

buy cialis online united states

Can You Take Benadryl And Amoxicillin

RonaldBlurn

wolf sex games [url="https://sexgamesx.net/?"]html sex games[/url] emoji sex games

Xsnmks

real casino - casino money red dog casino

Atjhus

online pharmacy usa - order fildena vipps approved canadian online pharmacy

Donaldjuh

sex porn xxx games [url="https://sex4games.com/?"]sex games ideas for married couples[/url] sex meme games

Donaldjuh

fucking furries sex games [url="https://sex4games.com/?"]virtual sex video games[/url] princess sex games

Arthureluff

real sex games no verification [url="https://cybersexgames.net/?"]sex games japanese[/url] gender change sex games

Taylvj

tadalafil tablets online india - cialis effect 1 sildenafil

Acahck

buy amoxicillin canada - amoxicillin drug antibiotics without a doctor's prescription

Priligy

Propecia Ectopico

Occpuz

prednisolone vs prednisone - prednisone 40 mg buy prednisone

prednisolone contraindications

Viagra Kaufen Illegal

Kxayls

prednisone 3 tablets daily - order prednisone india buy prednisone online

Stromectol

Ebay Cheap Cialis

Umnbpf

generic ed pills - free ed pills mens erection pills

Lasix

Viagra Generic Shipped In Usa

DonaldBrita

how do you write a essay [url="https://essaytodo.com/?"]write descriptive essay[/url] writing a good college essay

Propecia

cialis 5 mg cheapest

blirwex
Danuta Domurad

Valuable info. Fortunate me I discovered your website by accident, and I'm stunned why this coincidence didn't took place earlier! I bookmarked it. read more ... first prev 1 2 3 4 next last

Xdhgee

online casino with free signup bonus real money usa - casinslotgm online casinos

Quantum Biofeedback

Helpful info. Fortunate me I found your site unintentionally, and I'm surprised why this twist of fate didn't came about in advance! I bookmarked it. read more ... first prev 1 2 3 4 next last

buy viagra online quick delivery

Prezzo Viagra Pfizer In Farmacia

viagra founder

Pharmacy One Line

Dianxq

buy amoxicillina 500 mg online - amoxiplus.com buy amoxicillin 500 mg canada

buy cialis generic online cheap

Amoxicillin Pediatric Dose

BrandonJen

topwritemyessay [url="https://student-essay.com/?"]essay paper writing services[/url] custom writing essay

Cialis

viagra generico precio

Ptecot

best canadian online pharmacy reviews - online pharmacy canadian pharmacy world

Epxryb

order viagra without prescription - Us pharmacy viagra viagra for sale in canada

Qakgwo

ivermectin cost uk - iverctins buy stromectol uk

hydroxychloroquine package insert fda

Greetings, I do think your website might be having internet browser compatibility problems. Whenever I take a look at your web site in Safari, it looks fine however when opening in Internet Explorer, it has some overlapping issues. I just wanted to provide you with a quick heads up! Apart from that, excellent site! http://herreramedical.org/hydroxychloroquine

Kbaytx

buy generic tadalafil 20 mg from india - discount cialis cialis 10mg daily

Ubnjrm

genuine viagra canada - viagra 25 mg buy viagra with paypal australia

Owellu

sildenafil 200mg price - ildenafil citrate online viagra australia

Matthewkiz

paper for sale [url="https://essaypoints.com/?"]help with homework[/url]

buy cialis blog usa

Hello I am so grateful I found your website, I really found you by accident, while I was researching on Aol for something else, Anyways I am here now and would just like to say many thanks for a remarkable post and a all round interesting blog (I also love the theme/design), I don’t have time to look over it all at the moment but I have bookmarked it and also added your RSS feeds, so when I have time I will be back to read a great deal more, Please do keep up the fantastic work. http://ciaalis2u.com/

Neurontine

Kamagra Prix Moyen

want to order prednisone

cialis

Kudeda

cialis 5 mg tablet price - samples of cialis canada pharmacy daily tadalafil

Inatskets

https://buyneurontine.com/ - gabapentin davis pdf

GustavoDaync

research paper writing services [url="https://essaywritercentral.com/?"]community service form[/url]

Plccwx

cialis 5mg best price canada - overnight cialis buy cialis pills

Blasuasia

http://prednisonebuyon.com/ - Prednisone

natural substitute for ivermectin

You ought to take part in a contest for one of the most useful websites on the net. I most certainly will highly recommend this website! http://harmonyhomesltd.com/Ivermectinum-pharmacology.html

Mobile Application

I enjoy you because of your whole efforts on this blog. My mom loves going through research and it is easy to see why. All of us learn all regarding the compelling tactic you produce very important things through this web blog and even improve response from other individuals on this point plus my simple princess is truly learning a lot. Have fun with the rest of the year. You're carrying out a very good job. blog I always use url shortener It is very helpful.

superdrugsaver in india

Can Jenday Conures Birds Have Amoxicillin

side effects of lasix

Internet Pharmacys

priligy side effects

Progesterone Price

Mgnkhu

buy a research paper online - essay buy online help with assignments australia

Biodiataw

https://buylasixshop.com/ - lasix to bumex conversion

Reepkeymn
albuterol hfa inhaler cost

These are genuinely wonderful ideas in about blogging. You have touched some fastidious factors here. Any way keep up wrinting. http://herreramedical.org/albuterol

Plaquenil

Propecia Hormones

Authold

https://buypriligyhop.com/ - priligy walgreens

cleamma

http://buyzithromaxinf.com/ - where can i buy zithromax over the counter in florida

Pvadqs

ivermectin 20 mg - iverpillcin.com ivermectin pills canada

Nyxnzi

stromectol 3 mg tablet - ivermectpill ivermectin 3 mg dose

inodorn

http://buyplaquenilcv.com/ - plaquenil side effects mayo clinic

Henrysmoni

hairy gay men dating gay dating bisexual [url="http://gaydatinglosangeles.com/?"]gay dating news scam[/url]

cialis 20mg tablets ebay

It's awesome in support of me to have a site, which is beneficial in support of my experience. thanks admin https://tadalafili.com/

Henrysmoni

atl gay dating gay philippine dating [url="http://dating-gaym.com/?"]best dating site gay key west[/url]

buy ivermectin 3mg tablets

Rosa Impex Pvt Ltd Viagra

generic propecia for sale

who invented cialis

viagra oil for men

Provera Without Dr Approval Best Website Shop

Kplodk

generic viagra no prescription - Buy viagra us viagra purchase buy

MichaeladmiB

gay dating in london dating sites gay women [url="gaydatingcanada.com?"]gay dating service seattle[/url]

Cialis

Define Zithromax

ledeeft

https://buystromectolon.com/ - Stromectol

SogSoutty

https://buypropeciaon.com/ - Propecia

health benefits of tadalafil

I like the helpful information you supply in your articles. I will bookmark your blog and check again here frequently. I am fairly certain I'll be informed plenty of new stuff proper here! Good luck for the following! http://www.deinformedvoters.org/vidalista-online

PatrickIceft

top worldwide gay dating sites free gay mobile dating [url="http://freegaychatnew.com?"]gay dating sites international[/url]

Oztskb

prednisone on line - prednisone 475 prednisone tablets

Yclopw

ivermectin uk buy - stromectol pill price

dapoxetine how does it work

Saved as a favorite, I really like your blog! https://buszcentrum.com/priligy.htm

Wgxrhz

discount generic cialis - buy cheap cialis

Officky

https://buytadalafshop.com/ - Cialis

Zyhsgu

sildenafil order - generic viagra without rx

average cost of hydroxychloroquine

Fabulous, what a website it is! This web site presents useful data to us, keep it up. http://hydroxychloroquined.online/

Ecmaqp

ivermectin buy nz - buy stromectol uk where to buy stromectol online

KevinTar

gay mobile dating gay dating scammers in ukraine [url="http://freegaychatnew.com?"]icupid gay dating[/url]

bactrim dosage for sinus infection

You've made some really good points there. I checked on the net to learn more about the issue and found most individuals will go along with your views on this website. http://antiibioticsland.com/Bactrim.htm

cost of acyclovir oint

Excellent goods from you, man. I have understand your stuff previous to and you are just too great. I actually like what you have acquired here, certainly like what you're saying and the way in which you say it. You make it enjoyable and you still care for to keep it sensible. I can't wait to read far more from you. This is actually a wonderful web site. http://herreramedical.org/acyclovir

KevinTar

gay ass dating sim muscle gay dating nyc [url="http://gaydatingzz.com?"]middle eastern gay men dating[/url]

purchase hydroxychloroquine online

Hey, I think your website might be having browser compatibility issues. When I look at your blog site in Safari, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping. I just wanted to give you a quick heads up! Other then that, fantastic blog! https://hhydroxychloroquine.com/

KevinTar

big bang theory dating gay r1 gay dating for android [url="http://gaychatrooms.org?"]adam4adamn gay dating site[/url]

fcjdmehss

Цаг тооны үргэлжлэл Цагаан сүүний ургамал... afcjdmehss fcjdmehss http://www.g494029f93rwmbkn3f5o599ww2hw7oa7s.org/ [url=http://www.g494029f93rwmbkn3f5o599ww2hw7oa7s.org/]ufcjdmehss[/url]

KevinTar

gay dating sights gay social dating sites [url="http://gaychatgay.com?"]gay chinese dating[/url]

azithromycin without a doctor prescription

Hello my friend! I want to say that this article is amazing, great written and include almost all important infos. I would like to peer extra posts like this . https://buszcentrum.com/zithromax.htm

Williamabilt

chat websites to meet people [url="http://onlinedatinglook.com/?"]naked dating show[/url]

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд tseneg.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашигийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

*